EK-8/B
POZİTRON EMİSYON TOMOGRAFİ (PET) GÖRÜNTÜLEME KLİNİK UYGULAMALARI
Bu bölüm pozitron yayıcı
radyoizotoplar kullanılarak PET kamera (tarayıcı), kombine PET/BT tarayıcı veya
koinsidens gama yapılan tanısal görüntüleme işlemlerini kapsar.
801.440 kodlu “Tüm vücut F–18
FDG-PET” in Tablo 1’de belirtilen ”Onkolojik amaçlı tüm vücut F–18 FDG-PET endikasyonları”
kapsamında bedelinin ödenebilmesi için aşağıdaki tanım ve şartlara uygun
biçimde istenilmesi ve yapılması gereklidir.
1. Klinik
endikasyonlar ile ilgili şartlar:
a)
Tanı amaçlı F–18
FDG PET (PET) çalışmaları genellikle diğer yöntemlerle tespit edilen malignite
şüpheli kitlelerde (soliter pulmoner nodül gibi) metabolik karakterizasyon
amacıyla kullanılır. Bu tür endikasyonlarda PET sonuçlarının invaziv bir
tanısal işlemin yapılmasını önlemeye yardımcı olması esası aranır. Ya da PET
sonuçlarının invaziv tanısal bir işlem için yol gösterici olması (örneğin
heterojen ve büyük kitlelerde ya da yeri belirlenemeyen tümörlerde biyopsi
yerinin belirlenmesi) tanı amaçlı PET kullanımı için gereklidir. Bunların
dışındaki tanısal uygulamalarda ve özellikle kanser tarama amaçlı PET kullanımı
halinde bedelleri ödenmez. Kanser şüpheli kitlelerde metabolik karakterizasyon
amaçlı PET çalışması yapılabilmesi için kitle boyutunun (en uzun çap) asgari 1(bir)
cm olması gereklidir.
b)
Evreleme,
kanser tanısı almış hastalarda hastalığın yaygınlığının belirlenmesini ifade
eder. PET sadece fluorodeoksiglukoz (FDG) afinitesi yüksek kanserlerde (Tablo
1) evreleme amacıyla kullanılabilir.
Evreleme amaçlı PET yapılması için hastada kemoterapi (KT) ve/veya radyoterapi
(RT) tedavilerine başlanmamış olması
şartı aranır. Evreleme amaçlı PET endikasyonu olan ve RT uygulanması düşünülen tüm
tümörlerde aynı zamanda RT planlama endikasyonu ile de PET uygulanabilir. Ancak
RT planlama amaçlı PET uygulamalarının kombine PET/BT tarayıcılarda yapılması
şartı aranır.
c)
Yeniden
evreleme, kanserin ilk tedaviden sonraki takip aşamasında herhangi bir nüks
(rekürrens) saptanması veya rekürrens lehine bulgular olması durumunda başka
metastazların olup olmadığını araştırmaya ya da hastalığın yaygınlığını
göstermeye yönelik bir ifadedir. Histolojik olarak kanıtlanmış rekürrens tanısı
olmadan PET ile yeniden evreleme yapmak için ya diğer görüntüleme yöntemleri ile
rekürrens veya rezidüel kitle gösterilmesi, ya da tümör belirteçlerinde
rezidüel veya rekürrens hastalık düşündürecek ölçütlerde yükselme tespit
edilmesi şartları aranır. Bunların haricinde rekürrens ve/veya metastaz
potansiyeli yüksek olan orta-yüksek dereceli malign melanomlarda ilk 3 (üç) yıl
ve yüksek grade’li non-Hodgkin lenfomalarda ilk 2 (iki) yıl takipte yukarıda
belirtilen şartlar aranmaksızın yılda bir kez olmak üzere rekürrens/metastaz
kontrol amaçlı rutin PET endikasyonu konabilir.
d)
Tedaviye yanıtın
değerlendirilmesi, KT veya RT’nin tamamlanmasından sonra tümörün verdiği yanıtı
araştırmaya yönelik bir ifadedir. Bu amaçla PET endikasyonu konması için
kemoterapi tamamlandıktan sonra en erken 2 (iki) hafta, radyoterapi tamamlandıktan
sonra ise en erken 3 (üç) ay geçmiş olması gereklidir.
e)
Kemosensitivitenin
belirlenmesi, sadece KT ile tedavi edilen ve alternatif KT protokolleri
uygulanabilecek kanserlerde, tümörün uygulanan KT protokolüne erken dönemde
(1-3. kür sonrası) verdiği yanıtı araştırmaya yönelik bir uygulamadır. Bu
amaçla PET uygulanabilmesi için tedaviye başlanmadan önce PET ile evreleme
çalışmasının da yapılmış olması gereklidir.
2. Diğer
şartlar:
a)
PET çalışmasının
tekrar yapılabilmesi için bir önceki PET çalışmasından sonra asgari 3 (üç) ay süre
geçmiş olma şartı aranır. Ancak kanser tedavisi yanıtının belirlenmesi amacıyla
ve nüks şüphesi nedeniyle erken dönemde yapılacak PET çalışmaları için bu şart
aranmaz.
b)
Onkolojik
amaçlı PET çalışmalarında tüm vücut tarama yapılır. Tüm vücut PET görüntüleme,
kafa tabanı ile uyluk üst kısımlarına kadar olan mesafeyi kapsar. Beyin
metastazlarının gösterilmesinde PET’in duyarlılığı düşük olduğu için standart
onkolojik amaçlı PET çalışmasında kraniyal bölgenin görüntülemeye dahil
edilmesi şart değildir. Metastaz potansiyeli çok yüksek olan malign melanom,
nöroblastom ve multipl myelom gibi malignitelerde tüm vücut görüntülemesine
kraniyal bölge ve alt ekstremiteler
dahil edilmelidir. Ayrıca klinik muayene veya diğer görüntüleme
yöntemlerinde kraniyal veya periferik alt ekstremite tümörü veya metastaz
şüphesi olan olgularda da kraniyal bölge ve periferik ekstremiteler
görüntülenmelidir.
c)
Tüm vücut PET çalışmalarında
aynı seansta beyine veya myokarda yönelik görüntülemeler yapılsa dahi ayrıca
fatura edilemezler.
d)
PET
raporlaması nükleer tıp uzmanlarınca yapılır. PET ile birlikte tanısal BT
yapılması halinde BT raporlaması radyoloji uzman hekimince yapılır.
e)
PET sonuç
raporunda tetkik endikasyonunun açık olarak (ICD 10 kodu ile) belirtilmesi
gereklidir.
TABLO 1- ONKOLOJİK TÜM VÜCUT F-18
FDG-PET ENDİKASYONLARI
“801.440 Tüm vücut F-18 FDG-PET” kodu için geçerlidir“
|
Klinik Durum |
ICD-10 kodu |
PET endikasyonları |
Açıklama ve sınırlamalar |
|
Lenfoma (Hodgkin
hastalığı ve nonHodgkin lenfoma-NHL) |
C81 – C85 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
FDG tutmayan düşük grade’li
NHL olguları hariç |
||
|
Tedaviye yanıt |
FDG tutmayan düşük grade’li
NHL olguları hariç |
||
|
Kemosensitivite |
FDG tutmayan düşük grade’li
NHL olguları hariç |
||
|
Malign melanom |
C43 |
Evreleme |
Breslow kalınlığı
≥0.76 mm ve/veya Clark level
≥ III olgularda geçerlidir |
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Beyin tümörleri |
C71 |
Tanı |
Diğer yöntemlerle netice
elde edilemeyen 1 cm’den büyük kitle lezyonların metabolik karakterizasyonu |
|
Yeniden evreleme |
Radyasyon
nekrozu-rekürren/rezidiv tümör ayırımı |
||
|
Baş-boyun kanserleri
(tiroid tümörleri hariç) |
C00 – C14 - C32 (Ek:
21/01/2012-28180/37 md. Yürürlük: 21/01/2012) |
Tanı (primer odak arama) |
Metastatik servikal lenf
nodu varsa geçerlidir |
|
Evreleme |
|
||
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Tiroid kanserleri |
C73 |
Yeniden evreleme |
- İyi differansiye tiroid
tümörlerinde tiroidektomi ve radyoiyot ablasyon tedavisi sonrası takipte tüm
vücut iyot-131 tarama tetkiki negatif olan ve serum tiroglobulin düzeyi
artması durumunda uygulanır |
|
- Meduller kanserde
tiroidektomi sonrası takipte diğer görüntüleme yöntemlerinin açıklayamadığı
kalsitonin ve/veya CEA düzeyleri yükselmelerinde uygulanır |
|||
|
Meme Kanseri |
C50 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Akciğer (Küçük hücreli
dışı ve küçük hücreli) |
C34 |
Tanı |
Soliter pulmoner nodül
değerlendirme (≥1cm) |
|
Evreleme |
|
||
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Plevral malignite
(Mezotelyoma) |
C45 |
Tanı |
Kalsifiye olmayan plevral
kalınlaşmalar ve/veya açıklanamayan efüzyonların değerlendirilmesi |
|
Evreleme |
|
||
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Mediasten-timus-kalp
tümörleri |
C37 – C38 |
Tanı |
Şüpheli kitlelerde metabolik
karakterizasyon |
|
Evreleme |
|
||
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Özefagus kanseri |
C-15 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Mide kanseri |
C-16 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Kolorektal kanser |
C18 – C21 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
İnce barsak tümörleri |
C17 |
Tanı |
Şüpheli kitle gösterilmesi
durumunda uygulanır |
|
Evreleme |
|
||
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Gastrointestinal stromal
tümör |
C26 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Karaciğer ve safra
yolları tümörleri |
C22 – C24 |
Tanı |
Karaciğer metastazlarında
primer odak aramada geçerli |
|
Evreleme |
|
||
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Pankreas |
C25 |
Tanı |
BT veya MR’da pankreasta
kitle varsa uygulanır |
|
Evreleme |
|
||
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Over kanseri |
C56 |
Yeniden evreleme |
CA 125 yükselmiş ise
uygulanır |
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Serviks kanseri |
C53 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Endometrium kanseri |
C54 – C55 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Vulva-vagen kanserleri |
C51 – C52 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Böbrek kanserleri |
C64 – C65 |
Yeniden evreleme |
|
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Böbreküstü bezi
kanserleri |
C74 |
Tanı |
BT veya MR’da 1 cm’den büyük
kitle varsa |
|
Evreleme |
|
||
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Mesane-üreter kanserleri |
C66 – C67 |
Yeniden evreleme |
|
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Penis ve diğer erkek
genital kanserleri |
C60 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Testis kanserleri |
C62 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Primer kemik tümörleri |
C40 – C41 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Multipl myelom veya
plasmasitom |
C90 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Yumuşak doku sarkomları |
C49 |
Tanı |
Biyopsi alınması zor
kitlelerde metabolik karakterizasyon |
|
Evreleme |
|
||
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Nöroblastom |
M9500 |
Evreleme |
|
|
Yeniden evreleme |
|
||
|
Tedaviye yanıt |
|
||
|
Primeri bilinmeyen
metastatik tümörler |
C80 |
Tanı |
Primer tümör aranması |
|
Paraneoplastik sendrom |
D48.9 |
Tanı |
Malign etyoloji aranması |
TABLO 2. BEYİN F-18 FDG-PET
ENDİKASYONLARI
“800.690 beyin F-18 FDG-PET kodu için geçerlidir”
|
Klinik durum |
ICD kodu |
PET endikasyonu |
Açıklama ve sınırlamalar |
|
Dirençli (Refrakter)
Epilepsi Nöbetleri |
G40 |
Epilepsi odağının
belirlenmesi |
Cerrahi yapılması planlanan
hastalar |
|
Alzheimer Hastalığı |
G30 |
Alzheimer Hastalığı
tanısının doğrulanması ve diğer demanslardan ayırıcı tanısı |
65 yaşın üstündeki veya
genetik yatkınlığı olan hastalar |
|
Alzheimer Hastalığının en
erken evresinde (hafif kognitif bozukluk) hafif tesbiti |
TABLO 3. MİYOKARD FDG-PET ENDİKASYONLARI
“800.840 miyokard PET (F-18 FDG ile) kodu için
geçerlidir”
|
Klinik durum |
ICD 10 Kodu |
PET endikasyonu |
Açıklama ve sınırlamalar |
|
Miyokard Canlılığı
(Viabilite) |
I20 - I25 |
Enfarkt dokusunda miyokard
canlılığının belirlenmesi |
Miyokard perfüzyon SPECT ile
tanı koyulamayan veya şüpheli sonuç alınan hastalarda |
|
Revaskülarizasyon ya da
transplant öncesi miyokard canlılığının tayini |
DİĞER
Aşağıda belirtilen çalışmaların
geri ödeme kapsamında olması için, bir üniversite veya eğitim hastanesinden
alınan, biri nükleer tip uzmanı, biri ilgili klinisyen hekim olmak üzere en az
3 hekim tarafından hazırlanan gerekçeli raporun olması şartı aranır.
1)Klinik
olarak hastaya yapılmasının faydalı olacağı düşünülen, ancak Tablo 1,2 ve 3’te
belirtilmeyen onkoloji veya onkoloji dışı endikasyonlarla yapılan tüm vücut
F-18 FDG çalışmaları [Tüm vücut
F-18 FDG-PET (801,440)]
2)Miyokard
perfüzyon PET (O–15, Rb-82 veya N-13 amonia ile) (800.841)